भारतीय संगीतसृष्टीतील दिग्गज गायिका आशा भोसले यांचे निधन; सहा दशकांच्या कारकिर्दीत १२ हजारांहून अधिक गाणी गाऊन संगीतविश्वाला दिला अमूल्य ठेवा.
Mumbai : भारतीय संगीतसृष्टीतील एक अजरामर पर्व संपुष्टात आले असून ज्येष्ठ आणि बहुआयामी गायिका आशा भोसले यांचे वयाच्या ९३ व्या वर्षी निधन झाले आहे. त्यांच्या जाण्याने संपूर्ण देशावर शोककळा पसरली असून संगीतविश्वात मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे. शनिवारी त्यांना हृदयविकाराचा तीव्र झटका आल्याने मुंबईतील ब्रीच कँडी रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. मात्र प्रकृती चिंताजनक असल्याने उपचारादरम्यान त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. त्यांच्या पार्थिवावर उद्या सायंकाळी चार वाजता शिवाजी पार्क येथे शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार करण्यात येणार आहेत.
८ सप्टेंबर १९३३ रोजी सांगली येथे जन्मलेल्या आशा भोसले यांनी आपल्या वडिलांकडून, प्रख्यात गायक-नाटककार दीनानाथ मंगेशकर यांच्याकडून संगीताचे धडे घेतले. लहान वयातच वडिलांच्या निधनानंतर त्यांनी गायनक्षेत्रात पाऊल ठेवले आणि संघर्षातून स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली. १९४३ साली ‘चला चला नव बाळा’ या मराठी गाण्याने त्यांच्या कारकिर्दीची सुरुवात झाली. पुढे त्यांनी हिंदीसह मराठी, बंगाली, गुजराती, तमिळ, तेलुगू अशा २० हून अधिक भाषांमध्ये तब्बल १२ हजारांपेक्षा अधिक गाणी रेकॉर्ड करून एक विक्रम प्रस्थापित केला.
“पिया तू अब तो आजा”, “दम मारो दम”, “चुरा लिया है तुमने”, “ये मेरा दिल” यांसारखी गाणी आजही रसिकांच्या ओठांवर आहेत. विशेषतः संगीतकार आर डी बर्मन यांच्यासोबतची त्यांची जोडी भारतीय चित्रपटसंगीतातील सर्वात यशस्वी आणि लोकप्रिय जोड्यांपैकी एक मानली जाते. तसेच ओ पी नय्यर, एस डी बर्मन आणि लक्ष्मीकांत प्यारेलाल यांसारख्या दिग्गज संगीतकारांसोबतही त्यांनी अनेक अजरामर गाणी दिली.
आशा भोसले यांच्या आवाजात केवळ गोडवा नव्हता, तर प्रत्येक भावनेला जिवंत करण्याची विलक्षण ताकद होती. रोमँटिक गाणी, गझल, कॅबरे, भजन, कव्वाली, पॉप तसेच प्रादेशिक संगीत अशा विविध प्रकारांमध्ये त्यांनी आपली अद्वितीय छाप सोडली. त्यांच्या गायकीत रोमॅन्स, विरह, खट्याळपणा आणि सूक्ष्म भावनांची अभिव्यक्ती एकाच वेळी अनुभवायला मिळत होती. त्यामुळेच त्यांना हिंदी चित्रपटसृष्टीतील सर्वात वर्सटाईल गायिका म्हणून ओळख मिळाली.
भारताची गानकोकिळा लता मंगेशकर यांच्या लहान भगिनी असलेल्या आशा भोसले यांनी आपल्या स्वतंत्र शैलीत संगीतविश्वावर अधिराज्य गाजवले. त्यांच्या योगदानासाठी त्यांना पद्म विभूषणसारख्या प्रतिष्ठित पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले होते. त्यांच्या निधनाची माहिती त्यांच्या पुत्र आनंद भोसले यांनी दिली असून त्यांच्या पार्थिवाचे अंत्यदर्शन सोमवारी सकाळी अकरा ते दुपारी तीन वाजेपर्यंत ठेवण्यात येणार आहे.
मागील काही दिवसांपासून प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे त्यांच्यावर उपचार सुरू होते. छातीचा संसर्ग आणि अशक्तपणामुळे त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. त्यांच्या प्रकृतीबाबत कुटुंबीयांकडून वेळोवेळी माहिती देण्यात येत होती. मात्र अखेर त्यांनी जगाचा निरोप घेतल्याने चाहत्यांमध्ये आणि संगीतप्रेमींमध्ये हळहळ व्यक्त होत आहे.
आशा भोसले यांच्या जाण्याने भारतीय संगीतसृष्टीतील एक सुवर्णयुग संपल्याची भावना व्यक्त केली जात आहे. त्यांच्या आवाजातील जादू आणि त्यांनी दिलेली अजरामर गाणी पुढील अनेक पिढ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरणार असून भारतीय संगीतविश्वात त्यांचे स्थान सदैव अढळ राहील.
°°°°°