नवी दिल्ली : अलिकडच्या काळात समोर येणाऱ्या काही घटनांनी नातेसंबंधांची पवित्रता, कौटुंबिक विश्वास आणि सामाजिक मूल्यांवर मोठे प्रश्नचिन्ह उभे केले आहे. जीजाजी- आणि सालीसारख्या नात्यातील गैरवर्तनाची प्रकरणे केवळ कायदेशीर नव्हे, तर सामाजिक पातळीवरही चिंताजनक ठरत आहेत. अशा घटनांमुळे कुटुंबव्यवस्थेची मुळे हादरतात आणि समाजात असुरक्षिततेची भावना वाढते.
भारतीय समाजात जीजा-सालीचे नाते आदर, विश्वास आणि मर्यादांवर आधारित मानले जाते. मात्र अनेक ठिकाणी या नात्यांचा गैरफायदा घेतला जात असल्याच्या घटना समोर येत आहेत. घरात ये-जा असलेली व्यक्तीच विश्वासघात करते, तेव्हा कुटुंबाला मानसिक धक्का बसतो. विशेषतः अल्पवयीन किंवा तरुण मुलींशी संबंधित प्रकरणांमध्ये पालकांचा विश्वास तुटतो आणि समाजात भीतीचे वातावरण निर्माण होते.
तज्ज्ञांच्या मते, अशा घटनांमागे नैतिक अधःपतन, संवादाचा अभाव, सामाजिक नियंत्रण कमी होणे आणि कायद्याची भीती न राहणे ही कारणे असू शकतात. कुटुंबातील सदस्यांमध्ये स्पष्ट सीमा, मुलींमध्ये आत्मविश्वास आणि योग्य संस्कार देणे आज अधिक गरजेचे बनले आहे. केवळ कायद्यावर अवलंबून न राहता सामाजिक जबाबदारीची जाणीव प्रत्येकाने ठेवली पाहिजे, असे मत समाज अभ्यासक व्यक्त करत आहेत.
या प्रकारच्या घटनांवर चर्चा करताना केवळ एका प्रकरणापुरते मर्यादित न राहता व्यापक सामाजिक आत्मपरीक्षणाची गरज आहे. नात्यांमधील विश्वास कसा जपायचा, कुटुंबात सुरक्षित वातावरण कसे निर्माण करायचे आणि तरुण पिढीला योग्य मूल्यांची जाणीव कशी करून द्यायची, यावर समाज म्हणून गांभीर्याने विचार करण्याची वेळ आली आहे.
उत्तर प्रदेशातील कौशांबी जिल्ह्यातील सैनी कोतवाली परिसरातून नातेसंबंधांना काळिमा फासणारी धक्कादायक घटना समोर आली आहे. येथे एका जीजाने आपल्या सालीला फूस लावून पळवून नेल्याचा आरोप आहे. पीडित मुलीच्या वडिलांनी दिलेल्या तक्रारीनंतर पोलिसांनी गुन्हा दाखल करून तपास सुरू केला असून दोघांचाही शोध घेतला जात आहे.
सैनी कोतवाली क्षेत्रातील एका गावात हा प्रकार घडला आहे. पीडित वडिलांच्या म्हणण्यानुसार, सुमारे दोन वर्षांपूर्वी त्यांनी आपल्या मोठ्या मुलीचा विवाह सौरई खुर्द गावातील एका युवकासोबत कोर्ट मॅरेजद्वारे केला होता. लग्नानंतर जावयाचे सासरच्या घरी वारंवार येणे-जाणे सुरू होते, त्यामुळे कुटुंबाला त्याच्यावर कोणताही संशय नव्हता.
काही दिवसांपूर्वी पीडित वडील कामानिमित्त घराबाहेर गेले होते. याच काळात जावई घरात आला आणि त्यांच्या अनुपस्थितीचा फायदा घेत लहान मुलीला बहकावून आपल्या सोबत पळवून नेल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. वडील घरी परतल्यानंतर लहान मुलगी घरात नसल्याचे लक्षात आले. त्यानंतर नातेवाईकांकडे व आसपासच्या परिसरात शोध घेण्यात आला, मात्र मुलीचा कोणताही थांगपत्ता लागला नाही.
बराच वेळ शोधाशोध करूनही काहीही माहिती न मिळाल्याने अखेर पीडित वडिलांनी सैनी कोतवाली गाठून संपूर्ण प्रकाराची तक्रार दाखल केली. तक्रारीच्या आधारे पोलिसांनी संबंधित व्यक्तीविरोधात गुन्हा नोंदवून तपास सुरू केला आहे.
या प्रकरणी सैनी पोलीस ठाण्याचे प्रभारी धर्मेंद्र सिंह यांनी सांगितले की, तक्रारदाराने आपल्या जावयाने लहान मुलीला पळवून नेल्याची माहिती दिली आहे. प्रकरणाची गंभीरता लक्षात घेता सर्व बाजूंनी तपास केला जात असून फरार जीजा आणि सालीचा शोध सुरू आहे. तपास पूर्ण झाल्यानंतर पुढील कायदेशीर कारवाई केली जाईल, असे पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे. या घटनेमुळे संपूर्ण परिसरात खळबळ उडाली आहे.
--------------