आसाम, बंगाल, पुद्दुचेरीमध्ये भाजप, केरळ मध्ये काँग्रेस तामिळनाडूत नवा पर्याय, राहुरीत कमळ, बारामतीत विक्रम!
पाच राज्यांच्या विधानसभा निवडणुकीच्या निकालांनी देशाच्या राजकारणात मोठे बदल घडवले. पश्चिम बंगालमध्ये भाजपचा ऐतिहासिक विजय, तामिळनाडूत नव्या पक्षाची एंट्री, तर महाराष्ट्रातील पोटनिवडणुकांतही अपेक्षित यश मिळाले.
नवी दिल्ली: देशभराचे लक्ष लागून राहिलेल्या पश्चिम बंगाल, आसाम, तामिळनाडू, केरळ आणि पुद्दुचेरी या पाच राज्यांच्या विधानसभा निवडणुकांचे निकाल जाहीर होताच राष्ट्रीय राजकारणात मोठे बदल स्पष्ट झाले आहेत. सकाळी आठ वाजल्यापासून सुरू झालेल्या मतमोजणीनंतर भारतीय जनता पक्षाने प्रभावी कामगिरी करत आपला राजकीय विस्तार अधिक मजबूत केल्याचे दिसून आले. विशेषतः पश्चिम बंगालमध्ये मिळालेल्या निकालामुळे राज्यातील दीर्घकाळ टिकून असलेल्या सत्तासमीकरणाला मोठा धक्का बसला आहे.
पश्चिम बंगालमध्ये २९३ जागांपैकी भाजपने १९५ जागांवर विजय मिळवत स्पष्ट बहुमत संपादन केले आहे. ममता बॅनर्जी यांच्या तृणमूल काँग्रेसला ९२ जागांवर समाधान मानावे लागले, तर काँग्रेसला एकही जागा मिळाली नाही. डाव्या पक्षांना केवळ २ जागांवर आघाडी मिळाली. या निकालामुळे बंगालमध्ये प्रथमच भाजपची सत्ता स्थापन होण्याचा मार्ग मोकळा झाला असून ममता बॅनर्जी यांच्या सत्तेला मोठा धक्का बसल्याचे मानले जात आहे.
तामिळनाडूमध्ये पारंपरिक द्रमुक आणि अण्णाद्रमुक या दोन प्रमुख पक्षांना मागे टाकत विजय थलपति यांच्या टीव्हीके पक्षाने १०६ जागांसह सर्वाधिक जागा जिंकत नवा पर्याय म्हणून उदय घेतला आहे. द्रमुकला ६८ आणि अण्णाद्रमुकला ५८ जागांवर समाधान मानावे लागले. या निकालामुळे राज्याच्या राजकारणात तिसऱ्या शक्तीचा प्रभाव वाढल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
केरळमध्ये दीर्घकाळ प्रभाव असलेल्या डाव्या आघाडीला धक्का देत काँग्रेसने १०४ जागांवर विजय मिळवत स्पष्ट बहुमत मिळवले आहे. डाव्या आघाडीला ३४ जागांवर मर्यादित राहावे लागले असून राज्यातील पारंपरिक राजकीय समीकरणांमध्ये मोठा बदल झाल्याचे दिसून आले.
आसाममध्ये भाजपने पुन्हा एकदा आपली सत्ता कायम राखत १०० जागांवर विजय मिळवला आहे. काँग्रेसला २० जागा मिळाल्या, तर इतर पक्षांनी ६ जागांवर विजय मिळवला. पुद्दुचेरीमध्येही भाजपने २२ जागांसह आघाडी घेत सत्ता स्थापनेचा मार्ग मोकळा केला आहे.
या निकालांमुळे देशभरात भाजपची पकड अधिक मजबूत झाल्याचे चित्र दिसत असून आगामी काळात पक्ष अधिक आक्रमक राजकीय रणनीती अवलंबण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. दुसरीकडे, या निकालामुळे विरोधी पक्षांसमोर आत्मपरीक्षणाची मोठी गरज निर्माण झाली आहे.
दरम्यान, महाराष्ट्रातील पोटनिवडणुकांचे निकालही लक्षवेधी ठरले. राहुरी विधानसभा पोटनिवडणुकीत भाजपचे अक्षय कर्डिले यांनी १ लाख १२ हजार ५८७ मतांच्या फरकाने विजय मिळवत विरोधकांना मोठा धक्का दिला. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे गोविंद मोकाटे यांना २७ हजार ५०६ मते मिळाली, तर वंचित बहुजन आघाडीचे संतोष चोळके यांना ५ हजार ६९० मते मिळाली.
बारामती पोटनिवडणुकीत सुनेत्रा पवार यांनी २ लाख १८ हजार ९३० मतांच्या विक्रमी फरकाने विजय मिळवत देशातील सर्वाधिक मताधिक्याचा नवा विक्रम प्रस्थापित केला. या निकालामुळे पवार कुटुंबाचा प्रभाव पुन्हा अधोरेखित झाला असून राज्यातील राजकीय समीकरणांमध्ये नव्या चर्चांना उधाण आले आहे.
एकूणच, पाच राज्यांच्या निवडणुकांनी देशाच्या राजकारणाचा चेहरामोहरा बदलण्याची स्पष्ट चिन्हे दाखवली असून भाजपचा वाढता प्रभाव आणि विरोधकांची घटती ताकद हे या निवडणुकांचे प्रमुख वैशिष्ट्य ठरले आहे.
°°°°°