भारतीय हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार मार्च ते मे 2026 दरम्यान देशात कमाल तापमान सरासरीपेक्षा जास्त राहणार; उष्णतेच्या लाटांची शक्यता वाढली.
मुंबई : यंदाचा उन्हाळा अधिक तीव्र ठरण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. India Meteorological Department च्या ताज्या अंदाजानुसार मार्च ते मे 2026 या कालावधीत देशातील बहुतांश भागात कमाल तापमान सरासरीपेक्षा जास्त राहण्याची शक्यता आहे. दक्षिण भारतातील पूर्व किनारपट्टी वगळता इतर भागांमध्ये उष्णतेचा प्रभाव अधिक जाणवेल, असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
हवामान विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, यंदा उष्णतेच्या लाटांची संख्या तसेच उष्ण दिवसांची संख्या वाढण्याची शक्यता आहे. विशेषतः पूर्व किनारपट्टी, पश्चिम बंगाल, बिहार, ओडिशा, राजस्थान आणि गुजरात या राज्यांमध्ये उष्णतेच्या लाटा अधिक तीव्र राहू शकतात. सरासरी 12 ते 15 दिवस उष्णतेच्या लाटांचा प्रभाव राहू शकतो, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. मात्र किमान तापमान सरासरीच्या आसपास राहण्याची शक्यता आहे.
फेब्रुवारी महिन्याच्या आकडेवारीकडे पाहिल्यास, देशाचे सरासरी कमाल तापमान 27.58 अंश सेल्सिअस असताना यंदा ते 28.78 अंश सेल्सिअस नोंदले गेले. म्हणजेच कमाल तापमान 1.07 अंशांनी जास्त राहिले. किमान तापमानही सरासरी 13.82 अंशांच्या तुलनेत 14.76 अंश सेल्सिअस इतके नोंदवले गेले, जे 0.94 अंशांनी अधिक आहे. 1901 पासूनच्या नोंदीनुसार हा तिसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक उष्ण फेब्रुवारी ठरला आहे.
फेब्रुवारी महिन्यात देशात सरासरी 22.7 मिमी पाऊस पडतो; मात्र यंदा केवळ 4.2 मिमी पाऊस नोंदवला गेला, जो सरासरीच्या सुमारे 81 टक्क्यांनी कमी आहे. उत्तर भारतात नऊ पश्चिमी विक्षोभ सक्रिय राहिले असले तरी त्यांचा महाराष्ट्रावर फारसा परिणाम झाला नाही. परिणामी राज्यात अपेक्षित थंडी अनुभवास आली नाही.
प्रशांत महासागरातील एल निनो स्थिती उन्हाळ्यात तटस्थ राहण्याची शक्यता असून जुलै ते सप्टेंबरदरम्यान ती सक्रिय होऊ शकते, अशी शक्यता तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे पावसाळ्याच्या सुरुवातीला चांगल्या पावसाची शक्यता वर्तवली जात असली तरी अधिकृत दुजोरा अद्याप देण्यात आलेला नाही.
दरम्यान, मार्च महिन्यात देशात सरासरी 29.7 मिमी पाऊस पडतो. यंदा सरासरी इतका किंवा त्यापेक्षा अधिक पाऊस होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली असून विशेषतः विदर्भात पावसाची सरासरी गाठली जाऊ शकते.
एकूणच, वाढते तापमान, संभाव्य उष्णतेच्या लाटा आणि कमी पर्जन्यमान यामुळे यंदाचा उन्हाळा अधिक तीव्र जाणवण्याची शक्यता असून नागरिकांनी आवश्यक ती खबरदारी घेण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे.
---------------------------------------