भारतीय वंशाचे अभियंता अपूर्व श्रीवास्तव यांनी मिस्ड कॉलची समस्या सोडवण्यासाठी विकसित केलेल्या एआय तंत्रज्ञानाच्या जोरावर अमेरिकेत 'अवोका' ही कंपनी उभी केली. आज कंपनीचे मूल्य सुमारे ८,३०० कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचले आहे.
नवी दिल्ली : अनेकजण फोनवरील मिस्ड कॉलकडे दुर्लक्ष करतात किंवा नंतर परत कॉल करतात. मात्र, भारतीय वंशाचे अभियंता अपूर्व श्रीवास्तव यांनी याच समस्येत मोठी व्यावसायिक संधी शोधली. मिस्ड कॉलमुळे व्यवसायाचे होणारे नुकसान टाळण्यासाठी त्यांनी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) आधारित तंत्रज्ञान विकसित केले आणि त्यातून अमेरिकेत 'अवोका' ही स्टार्टअप कंपनी उभी केली. आज या कंपनीचे मूल्य सुमारे १ अब्ज डॉलर, म्हणजेच जवळपास ८,३०० कोटी रुपये इतके झाले आहे.
अपूर्व श्रीवास्तव यांचे बालपण अमेरिकेतील मिशिगन येथे गेले. त्यांचे आई-वडील छोटा व्यवसाय करत होते. शालेय जीवनात ते दुकानात ग्राहकांचे फोन स्वीकारण्याचे काम करत असत. त्यावेळी त्यांनी एक गोष्ट लक्षात घेतली की, एखाद्या ग्राहकाचा फोन चुकला तर तो पुन्हा संपर्क साधण्याऐवजी दुसऱ्या व्यावसायिकाकडे वळत असे. त्यामुळे एका मिस्ड कॉलमुळे थेट व्यवसायाचे नुकसान होत असल्याचा अनुभव त्यांना आला.
याच अनुभवातून पुढे व्यवसायाची कल्पना आकाराला आली. अपूर्व यांनी अमेरिकेतील मॅसॅच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (एमआयटी) येथून संगणकशास्त्राचे शिक्षण पूर्ण केले. त्यानंतर २०२२ मध्ये त्यांनी टायसन चेन यांच्यासोबत 'अवोका' या एआय स्टार्टअपची स्थापना केली.
विशेष म्हणजे टायसन चेन यांनाही त्यांच्या आईच्या क्लिनिकमध्ये अशाच प्रकारच्या समस्येचा अनुभव आला होता. त्यामुळे कोणतीही महत्त्वाची ग्राहकांची कॉल चुकू नये, यासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित प्रणाली विकसित करण्याचा निर्णय दोघांनी घेतला.
सुरुवातीला 'अवोका'ने रेस्टॉरंट व्यवसायासाठी एआय कॉल रिसेप्शन प्रणाली विकसित केली. मात्र, नंतर गृहसेवा क्षेत्रात या तंत्रज्ञानाची अधिक गरज असल्याचे त्यांच्या लक्षात आले. वातानुकूलन, प्लंबिंग, इलेक्ट्रिकल आणि इतर सेवा देणाऱ्या कंपन्यांची एकही महत्त्वाची चौकशीची कॉल चुकू नये, यासाठी त्यांनी या क्षेत्रावर विशेष भर दिला.
'अवोका'चा एआय व्हॉइस एजंट मानवी प्रतिनिधीप्रमाणे ग्राहकांशी संवाद साधतो. कर्मचारी उपलब्ध नसल्यास तो त्वरित कॉल स्वीकारतो, ग्राहकांची गरज समजून घेतो, भेटीचे वेळापत्रक निश्चित करतो, कंपनीचे कॅलेंडर तपासतो आणि आवश्यक असल्यास पूर्वीच्या कोटेशनबाबत पाठपुरावा देखील करतो. त्यामुळे लहान आणि मध्यम व्यावसायिकांचा संभाव्य व्यवसाय वाचण्यास मदत होते.
या नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञानामुळे कंपनीकडे मोठ्या गुंतवणूकदारांचे लक्ष वेधले गेले आहे. 'अवोका'ने आतापर्यंत १२५ दशलक्ष डॉलरहून अधिक निधी उभारला असून जनरल कॅटलिस्ट, मेरिटेक कॅपिटल, क्लेनर पर्किन्स आणि वाय कॉम्बिनेटरसारख्या नामांकित गुंतवणूकदारांनी कंपनीत गुंतवणूक केली आहे.
नुकत्याच झालेल्या निधी उभारणीनंतर 'अवोका'चे मूल्य १ अब्ज डॉलरवर पोहोचले असून कंपनीने एआय क्षेत्रातील 'युनिकॉर्न' कंपन्यांच्या यादीत स्थान मिळवले आहे.
°°°°°