2026 मध्ये फेब्रुवारी-मार्चदरम्यान सूर्यग्रहण व चंद्रग्रहण, अग्नि पंचक, होलाष्टक आणि अंगारक योगाचा संयोग. ज्योतिषीय दृष्टिकोनातून संभाव्य परिणामांचा आढावा.
सन 2026 च्या सुरुवातीला फेब्रुवारी आणि मार्च महिन्यांत अवघ्या पंधरा दिवसांच्या अंतरात दोन ग्रहणांचा योग येत असून ज्योतिषशास्त्रीय दृष्टीने हा कालखंड संवेदनशील मानला जात आहे. 17 फेब्रुवारी 2026 रोजी सूर्यग्रहण तर 3 मार्च 2026 रोजी पूर्ण चंद्रग्रहण होणार असल्याचे पंचांगांनुसार नमूद करण्यात आले आहे. एका महिन्यात सलग दोन ग्रहणांचा संयोग हा परंपरागत मान्यतांनुसार अस्थिरतेचा संकेत मानला जातो.
पौराणिक कथांनुसार भागवत पुराण मध्ये राहू आणि केतू यांनी सूर्य व चंद्राला ग्रासल्याची कथा सांगितली जाते. ज्योतिषशास्त्रात राहूचा संबंध अचानक घटना, राजकीय उलथापालथ आणि संभ्रमाशी जोडला जातो, तर केतूचा संबंध विभक्तता, मानसिक ताण आणि अनपेक्षित बदलांशी जोडला जातो. त्यामुळे ग्रहणकाळ हा मानसिक, सामाजिक आणि राजकीय पातळीवर संवेदनशील मानला जातो.
ज्योतिषातील प्राचीन ग्रंथ बृहत् संहिता मध्येही ग्रहणांचा परिणाम राजसत्ता, वातावरण आणि जनजीवनावर होऊ शकतो, असे उल्लेख आढळतात. सूर्य हा सत्ता, नेतृत्व आणि आत्मविश्वासाचे प्रतीक मानला जात असल्याने सूर्यग्रहणाचा परिणाम शासनव्यवस्था, धोरणात्मक निर्णय आणि राजकीय हालचालींवर दिसू शकतो, अशी व्याख्या केली जाते. चंद्र हा मन आणि भावनांचा कारक असल्याने चंद्रग्रहणाच्या काळात लोकांमध्ये अस्वस्थता, अफवा किंवा मानसिक ताण वाढू शकतो, असे मानले जाते.
यंदाच्या सूर्यग्रहणाची सुरुवात पंचक काळात होत असल्याने या कालखंडाला विशेष महत्त्व दिले जात आहे. धनिष्ठा, शतभिषा, पूर्वाभाद्रपद, उत्तराभाद्रपद आणि रेवती नक्षत्रांमधील चंद्राच्या भ्रमणकाळाला पंचक म्हटले जाते. त्यातील अग्नि पंचक हा प्रकार विशेषतः संवेदनशील मानला जातो. या काळात आग, अपघात किंवा अनपेक्षित घटनांचे प्रमाण वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जाते. काही ज्योतिषांच्या मते, ज्या व्यक्तींच्या कुंडलीत राहू-केतूची दशा सुरू आहे किंवा सूर्य-चंद्र कमजोर स्थितीत आहेत, त्यांच्यावर या कालखंडाचा अधिक प्रभाव जाणवू शकतो.
अग्नि पंचक संपताच होलिका दहनपूर्वीचा होलाष्टक काळ सुरू होतो. होळीपूर्वीचे हे आठ दिवस परंपरेने शुभ कार्यांसाठी टाळले जातात. यंदा होलिका दहनाच्या दिवशीच चंद्रग्रहण येत असल्याने या कालावधीला अधिक संवेदनशील मानले जात आहे. पारंपरिक समजुतीनुसार या काळात संयम, शांतता आणि आरोग्याची विशेष काळजी घेणे आवश्यक मानले जाते.
याच दरम्यान 23 फेब्रुवारी ते 2 एप्रिल 2026 या काळात राहू आणि मंगळ युतीचा योग तयार होणार असल्याचे ज्योतिषीय गणित सांगते. या योगाला अंगारक योग असे संबोधले जाते. मंगळ 23 फेब्रुवारीला कुंभ राशीत प्रवेश करून राहूसोबत युती करेल आणि 2 एप्रिलनंतर मीन राशीत जाऊन शनिसोबत युती करेल. हा प्रभाव 11 मेपर्यंत राहणार असल्याचे सांगितले जाते. पारंपरिक व्याख्येनुसार मंगळ-राहू किंवा मंगळ-शनि युती ही तणाव, संघर्ष आणि तातडीच्या निर्णयांची परिस्थिती निर्माण करू शकते. काही राशींवर या योगाचा अधिक परिणाम जाणवू शकतो, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.
जागतिक पातळीवर या कालखंडाचा परिणाम राजकीय नेतृत्व, आर्थिक स्थैर्य आणि सामाजिक वातावरणावर होऊ शकतो, अशी ज्योतिषीय मते व्यक्त होत आहेत. विशेषतः सत्ता, संरक्षण आणि धोरणात्मक क्षेत्रांमध्ये तणाव वाढण्याची शक्यता काही जाणकारांनी वर्तवली आहे. तथापि, 17 फेब्रुवारीचे सूर्यग्रहण भारतात दृश्यमान नव्हते ते आफ्रिकेतील काही भागांत दिसले, तर 3 मार्चचे चंद्रग्रहण भारतात पाहता येणार आहे.
आरोग्याच्या दृष्टीनेही हा कालखंड बदलत्या हवामानामुळे संवेदनशील ठरू शकतो. दिवस-रात्र तापमानातील फरक, मानसिक अस्थिरता आणि प्रवासातील वाढलेला ताण यामुळे शारीरिक त्रास संभवतो. त्यामुळे अनावश्यक वाद टाळणे, घाईत निर्णय न घेणे, आर्थिक व्यवहारांमध्ये सावधगिरी बाळगणे आणि आरोग्याकडे लक्ष देणे आवश्यक असल्याचे सांगितले जाते.
तज्ज्ञांच्या मते, ग्रहण, पंचक किंवा होलाष्टक यांसारख्या संकल्पना या पारंपरिक ज्योतिषीय मान्यतांवर आधारित असून त्यांना निश्चित वैज्ञानिक भविष्यवाणी मानू नये. समाजात जागरूकता, संयम आणि सकारात्मक दृष्टिकोन राखणे हीच कोणत्याही संवेदनशील काळातील सर्वात महत्त्वाची बाब ठरते.
-----------------------------------------------