नोकरी सोडल्यानंतर पीएफ खात्यावर व्याज मिळते का, खाते निष्क्रिय झाल्यावर काय होते आणि यूएएनशी लिंक का महत्त्वाची आहे, याबाबत ईपीएफओच्या नियमांची सविस्तर माहिती.
मुंबई: नोकरी सोडल्यानंतर काही वर्षांनी भविष्य निर्वाह निधी म्हणजेच पीएफ खात्यावर व्याज मिळणे थांबते, असा गैरसमज अनेक कर्मचाऱ्यांमध्ये आहे. या गोंधळामुळे अनेक जण घाईघाईने पीएफची रक्कम काढून घेतात. मात्र, कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेच्या (ईपीएफओ) नियमांनुसार नोकरी सोडल्यानंतर किंवा नोकरी बदलल्यानंतरही कर्मचाऱ्याच्या पीएफ खात्यातील शिल्लक रक्कम सुरक्षित राहते आणि त्यावर नियमित व्याज मिळत राहते.
ईपीएफओच्या तरतुदीनुसार, तुमचे पीएफ खाते युनिव्हर्सल अकाउंट नंबर (UAN) शी लिंक असेल, तर नोकरी सुटल्यामुळे व्याज मिळणे थांबत नाही. कर्मचारी ५८ वर्षांचे होईपर्यंत किंवा संपूर्ण पीएफ रक्कम काढून घेईपर्यंत, खात्यातील शिल्लक रकमेवर दरवर्षी ईपीएफओकडून व्याज जमा केले जाते. म्हणजेच, काही काळ नोकरी नसेल तरी तुमची बचत आपोआप वाढत राहते.
नोकरी सोडल्यानंतर पीएफ खाते पुढील ३६ महिन्यांपर्यंत ‘सक्रिय’ मानले जाते. हा कालावधी पूर्ण झाल्यानंतर खाते ‘निष्क्रिय’ म्हणून ओळखले जाते. मात्र, निष्क्रिय खाते म्हणजे व्याज न मिळणारे खाते, असा अर्थ होत नाही. ईपीएफओने जाहीर केलेल्या व्याजदरानुसार अशा खात्यांवरही शिल्लक रकमेवर व्याज जमा होत राहते.
सध्याच्या २०२४-२५ या आर्थिक वर्षासाठी पीएफवरील व्याजदर ८.२५ टक्के निश्चित करण्यात आला आहे. हा दर इतर अनेक सुरक्षित गुंतवणूक व बचत पर्यायांच्या तुलनेत अधिक आकर्षक मानला जात आहे.
त्यामुळे नोकरीत खंड पडला, करिअरमधून दीर्घ ब्रेक घेतला किंवा लगेच दुसरी नोकरी मिळाली नाही, तरी पीएफमधील रक्कम वाढत राहते. ईपीएफओने ‘एक सदस्य, एक ईपीएफ खाते’ ही संकल्पना राबवली असून त्यासाठी यूएएन प्रणाली लागू केली आहे. जुनी आणि नवी सर्व पीएफ खाती एका यूएएनशी लिंक केल्यास कर्मचाऱ्यांना अनेक फायदे मिळतात. सर्व बचत एकाच ठिकाणी जमा राहते, व्याजाचा हिशोब सोपा होतो आणि नोकरी बदलताना खाते हस्तांतरण किंवा शेवटी रक्कम काढताना येणाऱ्या अडचणी टाळता येतात. एकूणच, नोकरी सोडल्यानंतर पीएफ खात्याबाबत घाईगडबड करण्याची गरज नसून, ईपीएफओच्या नियमांमुळे कर्मचाऱ्यांची दीर्घकालीन बचत सुरक्षित आणि फायदेशीर ठरते, हे या तरतुदींमधून स्पष्ट होते.
–--------