Land of Temples म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या भारतातील राज्याबाबत जाणून घ्या. सर्वाधिक मंदिरे, द्रविडी स्थापत्यशैली आणि ऐतिहासिक वारसा यांचा सविस्तर आढावा.
भारतावर हिंदू संस्कृतीचा खोलवर प्रभाव आहे आणि त्यामुळेच देशभरात लाखो मंदिरे पाहायला मिळतात. मात्र, भारतातील कोणते राज्य ‘मंदिरांची भूमी’ म्हणून ओळखले जाते, याची माहिती अनेकांना नसते. धार्मिक परंपरा, ऐतिहासिक वारसा आणि स्थापत्यकलेच्या दृष्टीने तमिळनाडू हे राज्य मंदिरांची भूमी म्हणून विशेष ओळखले जाते.
तमिळनाडूमध्ये लहान-मोठी मिळून सुमारे 38 हजारांहून अधिक मंदिरे असल्याचे सांगितले जाते. एवढ्या मोठ्या संख्येतील मंदिरे असल्यामुळे तमिळनाडूला भारतातील सर्वाधिक मंदिरे असलेले राज्य मानले जाते. या मंदिरांमुळे राज्याची धार्मिक ओळख अधिक दृढ झाली आहे.
तमिळनाडूमधील मंदिरे त्यांच्या वैशिष्ट्यपूर्ण द्रविडी स्थापत्यशैलीसाठी जगभर प्रसिद्ध आहेत. उंच आणि भव्य गोपुरे, विस्तीर्ण प्रांगण, दगडी कोरीव काम आणि कलात्मक मूर्ती ही या मंदिरांची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात. या स्थापत्यशैलीमुळे ही मंदिरे केवळ धार्मिकच नव्हे, तर स्थापत्यकलेची उत्कृष्ट उदाहरणे ठरतात.
मदुराई येथील मीनाक्षी अम्मन मंदिर, तंजावरचे बृहदीश्वर मंदिर, रामेश्वरम आणि चिदंबरम ही शहरे त्यांच्या भव्य मंदिरांमुळे देश-विदेशात प्रसिद्ध आहेत. यापैकी काही मंदिरे जागतिक वारसा स्थळांमध्येही गणली जातात आणि दरवर्षी लाखो भाविक तसेच पर्यटक येथे भेट देतात.
श्रीरंगम येथील श्री रंगनाथस्वामी मंदिर हे जगातील सर्वात मोठ्या कार्यरत हिंदू मंदिरांपैकी एक मानले जाते. या मंदिराचे मुख्य गोपूर अत्यंत उंच असून त्यावर केलेली कलाकुसर पाहणाऱ्यांना मंत्रमुग्ध करते.
तमिळनाडूमधील बहुतांश ऐतिहासिक मंदिरे चोल, पल्लव आणि पांड्य यांसारख्या महान राजघराण्यांच्या काळात बांधली गेली आहेत. ही मंदिरे केवळ प्रार्थनास्थळे नसून ती त्या काळातील कला, संस्कृती आणि सामाजिक जीवनाची साक्ष देणारी महत्त्वाची केंद्रे मानली जातात. त्यामुळेच तमिळनाडूला आजही अभिमानाने ‘मंदिरांची भूमी’ असे संबोधले जाते.
---------------------------------------------